Titel 85 jaar gedenknaald KVL geschiedenis van een monument
Auteur Joost van den Berg, Herman van Boxtel
Omvang 48 pagina’s
Formaat 170 x 230
Uitvoering gebrocheerd, geniet
Geïllustreerd Ja
Verschijnt 7 november 2026
ISBN 978-90-832014-9-8
Prijs € 5,00
Op 27 oktober 1941 werd bij gelegenheid van het 25-jarig bestaan van de Koninklijke Verenigde Leder (KVL) in Oisterwijk door het personeel als cadeau een gedenkmonument aangeboden om dit jubileum te vieren. Deze gedenknaald staat symbool voor de ooit zo glorieuze leerfabriek. Een echt icoon, zeg maar, met volop symboliek die hoort bij het looiersvak en de fabriek. De Bredase kunstenaar Toon van de Wiel maakte het beeld. Honderden arbeiders passeerden dagelijks het monument, op weg naar hun werkplek. Jaar in, jaar uit. Hele generaties verdienden op de leerfabriek hun brood.
Vanaf 1941, toen het beeld werd gemaakt, was de gedenknaald een baken voor de arbeiders, voor passanten, voor treinreizigers en voor de dorpsbewoners. Het monument is nog altijd een herinnering aan wat ooit de grootste leerfabriek van Europa was.
Maar de tijd heeft zijn tol geëist. Langzaam maar zeker vervaagden de gezichten van de afgebeelde arbeiders, de koeienkoppen, de wapenschilden en de letters die herinneren aan het 25-jarig jubileum. Er ontstonden scheurtjes. Scheurtjes die groter werden. Het beeld raakte in verval en de top van de naald viel eraf. Het hoofd van één van de arbeiders brak af en moest weer met specie worden vastgezet.
Dat kon zo niet langer. En nu, in 2026, het jaar dat de KVL 110 jaar zou bestaan en de gedenknaald 85 jaar op zijn plek staat, is het bovenstuk vernieuwd. Na een proces van wel tien jaar, gestart door de Werkgroep Gedenknaald KVL. Maar die tien jaar waren het waard: er staat nu weer een rijksmonument waar Oisterwijk trots op kan zijn.
Deze uitgave vertelt kort het verhaal van de gedenknaald, het ontstaan, verval en wederopstanding, en tevens de resultaten van de zoektocht naar de ontwerper van het monument, waarbij de naam van Nikolaus Weigand naar voren komt.
Joost van den Berg is lid van het team Werkgroep Gedenknaald KV en drijvende kracht achter Oisterwijk in Beeld. Herman van Boxtel is verbonden aan de Stichting Stoommachine Oisterwijk en deed onderzoek naar de historie van de KVL .Bij het schrijven van dit boek werden zij ondersteund door Hennie van den Berg en Bert van Boxtel.
